Valpolicella to najsłynniejszy region win czerwonych w północno-wschodnich Włoszech. Powstaje tu Amarone della Valpolicella - jedno z najbardziej cenionych win świata, a także Ripasso i świeża, owocowa Valpolicella na co dzień. Wszystkie te wina rodzą się z tych samych rodzimych winogron, a różni je przede wszystkim sposób produkcji. Według popularnej interpretacji nazwa regionu pochodzi od łacińskiego „vallis polis cellae” - „dolina wielu piwnic”.
Valpolicella leży w regionie Veneto, tuż na północ od Werony. To kraina pagórków i dolin, które schodzą z Gór Lessini w stronę rzeki Adygi. Na zachodzie region graniczy z jeziorem Garda, na wschodzie sięga aż do okolic Soave. Wyróżnia się trzy strefy:
Góry Lessini osłaniają winnice przed zimnymi wiatrami z północy, a bliskość jeziora Garda łagodzi klimat, nadając mu niemal śródziemnomorski charakter. Na zboczach rosną drzewa oliwne i cyprysy. Winorośle uprawia się na tarasach zwanych marogne, podtrzymywanych kamiennymi murkami. Wapienne i wulkaniczne gleby oraz różnice temperatur między dniem a nocą sprawiają, że wina zachowują świeżą kwasowość i intensywny aromat wiśni.
Wina z Valpolicelli powstają z kupażu rodzimych odmian czerwonych:
Dawniej ważną rolę odgrywała też Molinara, dziś stosowana coraz rzadziej.
Z tych samych winogron powstaje w regionie kilka bardzo różnych win:
Do produkcji Amarone wybiera się najzdrowsze, luźne grona i układa je w skrzynkach lub na matach w przewiewnych suszarniach (fruttai). Winogrona schną tam przez około 100-120 dni i tracą nawet 30-40% wagi. Cukry, kwasy i aromaty bardzo się koncentrują, a wino zyskuje nuty czereśni, fig, kakao i przypraw. Według tradycji Amarone powstało przypadkiem - ze słodkiego Recioto, które przefermentowało do końca i zrobiło się wytrawne, z lekko gorzkawą („amaro”) nutą.
| Cecha | Valpolicella DOC | Ripasso | Amarone | |---|---|---|---| | Winogrona | świeże | świeże, wino fermentuje ponownie na wytłoczynach Amarone | podsuszane przez 3-4 miesiące | | Alkohol | ok. 11,5-12,5% | ok. 13,5-14,5% | od 14%, często 15-16% | | Ciało | lekkie | średnie do pełnego | pełne, potężne | | Aromat | świeże wiśnie, kwiaty | wiśnie, śliwki, przyprawy | suszone owoce, kakao, przyprawy | | Do czego | makarony, pizza, wędliny | czerwone mięsa, makarony z sosem | dziczyzna, długo duszone mięsa, sery |
Jeśli szukasz wina na co dzień - wybierz Valpolicellę. Jeśli chcesz poczuć charakter Amarone w przystępniejszej cenie - sięgnij po Ripasso. Na wyjątkową okazję postaw na Amarone.
Mamy cztery Amarone della Valpolicella DOCG. Salvaterra Amarone 2017 o mocy 16% pochodzi od winiarni Salvaterra z wioski Cengia w San Pietro in Cariano - w samym sercu strefy Classica. Ma nuty wiśni, czarnych porzeczek, wanilii i kakao. Amarone Riserva 2015 od Villa Fura to wino dojrzałe i złożone, z nutami czereśni, fiołków, goździków, cynamonu i nut balsamicznych. Od Biscardo pochodzą Amarone Classico 2020 oraz Borgo Rosso Amarone 2019.
Ripasso znajdziesz od tych samych producentów: Salvaterra Ripasso 2018, Villa Fura Ripasso Superiore 2018 o nutach wiśni, jagód, pieprzu i kakao oraz Biscardo Ripasso 2021 i Borgo Rosso Ripasso 2021. Świeżą, lekką Valpolicellę DOC 2021 o nutach wiśni, moreli i fiołków oferuje Villa Fura - to dobry początek znajomości z regionem.
Z winogron Corviny, Corvinone i Rondinelli powstają też wina spoza apelacji Valpolicella, oznaczane jako IGT Veneto. To m.in. Rosso Riposato od Salvaterra, Amore Leggero Appassimento i Rosso Amore Riposato od Villa Fura oraz Passatempo od Vivaldi - często w stylu zbliżonym do Ripasso, ale w niższej cenie.
Lekka Valpolicella DOC świetnie pasuje do makaronów, pizzy, wędlin i wieprzowiny - możesz podać ją lekko schłodzoną, w temperaturze 14-16°C. Ripasso to dobry wybór do wołowiny, baraniny i dań z grzybami. Amarone najlepiej smakuje z dziczyzną, długo duszonymi mięsami, risotto all'Amarone i dojrzałymi, twardymi serami, takimi jak Parmigiano Reggiano czy Monte Veronese. Ripasso i Amarone podawaj w temperaturze 16-18°C, a Amarone otwórz godzinę wcześniej lub przelej do karafki.
Nie. Valpolicella to nazwa regionu i lekkiego wina z tego regionu. Amarone della Valpolicella to najbardziej prestiżowe wino z Valpolicelli, robione z podsuszanych winogron - znacznie mocniejsze, pełniejsze i droższe.
Z podsuszanych winogron uzyskuje się nawet o 30-40% mniej soku niż ze świeżych, a samo suszenie trwa kilka miesięcy i wymaga ręcznej selekcji gron. Do tego dochodzi co najmniej dwuletnie dojrzewanie przed sprzedażą.
Oznacza, że wino pochodzi z historycznej strefy Valpolicella Classica - pięciu gmin na północny zachód od Werony, uznawanych za serce regionu.
Dobre Amarone może dojrzewać w piwnicy 10-15 lat, a najlepsze roczniki nawet dłużej. Z czasem nabiera nut suszonych owoców, skóry i przypraw. Ripasso najlepiej pić w ciągu 5-8 lat od zbiorów, a Valpolicellę DOC - póki jest młoda i świeża.