Menu
kraj Włochy usuń producent region szczep rocznik kolor smak bukiet do czego rodzaj
Jesteś tutaj: Włochy usuń filtry x

Wina włoskie - nieodłączny element słonecznej Italii

We Włoszech wino postrzegane jest bardzo często jako nieodzowna część włoskiej kultury, tradycji i.. kuchni. Dzięki odpowiednim warunkom klimatycznym i glebowym, winogrona dojrzewają we właściwym czasie, a produkowane z nich trunki wyróżniają się nieprzeciętną paletą aromatyczno-smakową. Kraj może poszczycić się długą historią winiarską, której korzenie sięgają starożytności. Wina włoskie słyną z intensywnych aromatów i bogactwa smaków. Mają na ogół zrównoważoną kwasowość oraz wyraźną strukturę taninową. Włochy to - na zmianę z Francją - największy producent wina na świecie, a winorośl uprawia się we wszystkich 20 regionach kraju. Wina włoskie to pełne Primitivo z Apulii, Amarone z Valpolicelli, Barolo z Piemontu, Chianti z Toskanii i musujące Prosecco - a do tego włoski wermut z Turynu.

Jakie wino włoskie wybrać?

  • Do steków i grilla - pełne Primitivo di Manduria albo Montepulciano d'Abruzzo,
  • na prezent - Amarone della Valpolicella, Barolo albo Brunello di Montalcino,
  • do pizzy i makaronu - Chianti albo Montepulciano d'Abruzzo,
  • na toast i aperitif - Prosecco,
  • do deseru - słodkie, musujące Asti albo Moscato,
  • do ryb i owoców morza - Pinot Grigio, Vermentino albo Gavi,
  • coś między Valpolicellą a Amarone - Ripasso,
  • do koktajli - włoski wermut, np. do Negroni.

Kluczowe szczepy winorośli we Włoszech

Włochy ukazują bogactwo najważniejszych szczepów winorośli, które używane są do produkcji włoskich win. Sangiovese stanowi podstawę wielu toskańskich trunków, takich jak Chianti. Wina Sangiovese wyróżniają się owocowym aromatem wiśni, wyraźną kwasowością i średnimi taninami. Nebbiolo to odmiana, którą spotkać można głównie w regionie Piemont. Wina Nebbiolo charakteryzują się aromatami truskawek, wiśni, róży i przypraw. Primitivo zaś to szczep powszechnie uprawiany na południu Italii - w regionie Apulia.

Dominujące szczepy Włoch

Włochy mają kilkaset rdzennych odmian winorośli - więcej niż prawie każdy inny kraj.

Szczep Kolor Charakter Gdzie
Sangiovese czerwony wiśnie, zioła, wysoka kwasowość Toskania (Chianti, Brunello), Abruzja
Nebbiolo czerwony róża, smoła, mocne taniny, długowieczny Piemont (Barolo, Barbaresco)
Primitivo czerwony pełny, dżemowy, wysoka moc Apulia (Manduria)
Montepulciano czerwony ciemny, miękkie taniny, śliwki Abruzja
Corvina czerwony wiśnie, do Amarone i Ripasso Veneto (Valpolicella)
Negroamaro czerwony ciemny, lekko gorzkawy finisz Apulia (Salento)
Barbera czerwony owocowy, kwasowy, łagodne taniny Piemont
Nero d'Avola czerwony ciemne owoce, ciepły Sycylia
Glera biały gruszki, jabłka, kwiaty - szczep Prosecco Veneto, Friuli
Pinot Grigio biały lekki, rześki, gruszki Veneto, Friuli
Trebbiano biały lekki, cytrusowy Abruzja, Toskania
Moscato Bianco biały aromatyczny, słodki, do Asti Piemont
Vermentino biały morski, ziołowy Sardynia, Toskania

Primitivo to ten sam szczep co kalifornijski Zinfandel - oba pochodzą od chorwackiej odmiany Crljenak Kaštelanski.

Wielka trójka

Italia podzielona jest na wiele regionów winiarskich, ale w świadomości wielu koneserów wina, liczą się głównie trzy najważniejsze Piemont, Toskania i Sycylia. Piemont położony jest na północno-zachodnim krańcu Włoch. Jest to dom Barolo i Barbaresco. Piemont słynie również z białych ekspresji. Wina Toskanii z kolei to uwielbiane na całym świecie Chianti i Brunello di Montalcino. Trunki toskańskie oferują równowagę pomiędzy owocowością a wyrafinowaniem. Sycylia na południu Włoch jest największą wyspą Morza Śródziemnego. Wina sycylijskie słyną z głębokich aromatów czarnej porzeczki, intensywnego koloru oraz przyjemnych tanin.

Najważniejsze regiony winiarskie Włoch

Region Z czego słynie Dominujące szczepy
Piemont Barolo, Barbaresco, Barbera d'Asti, Gavi, Asti, wermut z Turynu Nebbiolo, Barbera, Cortese, Moscato Bianco
Toskania Chianti, Brunello di Montalcino, Bolgheri, Maremma Sangiovese, Canaiolo, Cabernet Sauvignon, Merlot
Veneto Amarone, Ripasso, Valpolicella, Prosecco, Soave, Pinot Grigio Corvina, Rondinella, Glera, Garganega
Veneto Friuli rześkie białe, Prosecco, szczepy francuskie Pinot Grigio, Glera, Merlot
Puglia (Apulia) pełne, słoneczne czerwone, Primitivo di Manduria Primitivo, Negroamaro, Susumaniello
Abruzja Montepulciano d'Abruzzo, Cerasuolo, Trebbiano Montepulciano, Trebbiano, Pecorino, Passerina
Sycylia Nero d'Avola, wina z Etny, Marsala Nero d'Avola, Nerello Mascalese, Grillo
Sardynia Vermentino di Gallura, Cannonau Vermentino, Cannonau
Emilia-Romania musujące Lambrusco Lambrusco, Sangiovese
Umbria białe Orvieto, czerwone Sagrantino Grechetto, Sagrantino
Basilicata Aglianico del Vulture z wulkanicznych gleb Aglianico
Trentino-Alto Adige górskie, rześkie białe i wina musujące Pinot Grigio, Gewürztraminer
Kampania Taurasi, Fiano, Greco di Tufo Aglianico, Fiano

W naszej ofercie najwięcej win włoskich pochodzi z Piemontu, Veneto, Apulii i Abruzji.

Klasyfikacja win

Wina włoskie podlegają konkretnym instytucjom, które zajmują się ich klasyfikacją i nadają ocenę jakości. Można wyróżnić kilka klasyfikacji DOCG (najwyższa jakość wina), DOC (kontrolowane oznaczenie pochodzenia), IGT (wina regionalne), VDT (trunki stołowe). Dodatkowo włoskie wina dzieli się na trzy kategorie Riserva, Superiore, Classico.

Oznaczenie Co oznacza
DOCG najwyższa klasa, najostrzejsze zasady, banderola na szyjce
DOC wino z określonego regionu, wg zasad apelacji
IGT / IGP wino regionalne, większa swoboda w doborze szczepów
Vino (dawniej VdT) wino stołowe, bez oznaczenia regionu
Riserva wino dłużej dojrzewające niż wersja podstawowa
Superiore wino o wyższej mocy lub z lepszych winnic
Classico wino z historycznego serca apelacji, np. Chianti Classico

Na wino IGT nie warto patrzeć z góry - słynne „Super Toskany” z Bolgheri przez lata były winami IGT, bo powstawały z francuskich szczepów spoza zasad DOC.

Amarone, Ripasso i Valpolicella - czym się różnią?

Wszystkie trzy wina powstają w Valpolicelli z tych samych szczepów - Corvina, Corvinone i Rondinella - ale inną metodą.

Wino Jak powstaje Styl
Valpolicella ze świeżych winogron lekkie, owocowe, wiśnie
Ripasso Valpolicella fermentowana ponownie na wytłokach po Amarone średnio pełne, wiśnie, rodzynki
Amarone z winogron suszonych przez kilka miesięcy (appassimento) bardzo pełne, 15-16%, suszone owoce, czekolada

Metodą appassimento - z częściowo podsuszonych winogron - powstają też wina z Apulii i Emilii-Romanii, np. Enigma od Biscardo.

Prosecco i włoskie wina musujące

Prosecco to wino musujące z Glera, z Veneto i Friuli, w którym druga fermentacja odbywa się w zbiornikach - dlatego jest świeże, owocowe i przystępne w cenie. Najwyżej cenione jest Prosecco Superiore DOCG ze wzgórz Conegliano-Valdobbiadene i Asolo, a najwięcej powstaje wokół Treviso. Z Piemontu pochodzi słodkie, aromatyczne Asti z Moscato Bianco.

Wina włoskie w naszej ofercie

Wina z Piemontu - Barolo, Barbaresco, Barbera d'Asti, Gavi i Ruchè - ma Bava. Lekkie, musujące Moscato ma Canei, a bąbelki, Asti i Fragolino - Perlino i Garrone.

Toskanię reprezentują Tenute Rossetti - Chianti, Chianti Classico i Bolgheri - oraz Uggiano z Brunello di Montalcino i Tenuta Aquilaia z Maremmy. Wina z Toskanii mają też San Felice i Monte Vecchi - słodkie Dolce Fiorella.

Amarone i Ripasso z Valpolicelli mają Biscardo, Villa Fura i Salvaterra, a pełne wina z Veneto - Vivaldi. Słodkie Recioto di Soave ma Corte Moschina. Wina z Veneto Friuli - Merlot, Cabernet, Pinot Grigio, Traminer i Prosecco - ma Ca di Rajo.

Najwięcej Prosecco ma Bedin z Treviso - od Frizzante po Asolo Prosecco Superiore DOCG. Prosecco znajdziesz też u Filipetti, Orizzonte, Reguta i SMV, a musujące wina owocowe - u Anna Spinato. Różowe frizzante ma Valoro, a spumante z Umbrii - Lamborghini.

Pełne Primitivo di Manduria z Apulii mają Antonini, San Marzano, Farnese, Cantina Sava i Zolla - z regionów Manduria i Salento. Negroamaro ma Messapi, a Primitivo z Salento - Zonin. Wina z Abruzji - Montepulciano, Trebbiano, Pecorino i Passerina - mają Antonini, Fantini i Feudi Bizantini.

Wina z Sycylii mają Cantina Cellaro i jej linia Micina oraz Baglio Gibellina, a Vermentino z Sardynii - Surrau. Łagodne wina na co dzień ma Monteverdi.

Wermuty z Piemontu mają Martini, Cocchi, Carpano, Antica Distilleria Quaglia (Vermouth del Professore), Drapo i Doragrossa, a z Trentino - Marzadro. Bezalkoholowe wina i bąbelki mają Doppio Passo i CIEMME Liquori.

Większość win włoskich w naszej ofercie to wina czerwone, wytrawne i pełne, a co szóste to wino musujące.

Włochy - ciekawostki

Barolo nazywa się „królem win i winem królów” - musi dojrzewać co najmniej 38 miesięcy, w tym 18 w drewnie. Czarny kogut na butelkach Chianti Classico to symbol tej apelacji. Montepulciano d'Abruzzo to wino ze szczepu Montepulciano, a Vino Nobile di Montepulciano - wino z Sangiovese z toskańskiego miasteczka Montepulciano. W Turynie w 1786 roku Antonio Benedetto Carpano stworzył recepturę wermutu, a z Sycylii pochodzi wzmacniana Marsala.

Do czego podawać wina włoskie?

Pełne Primitivo, Amarone i Barolo pasują do wołowiny, dziczyzny, dań z grilla i dojrzałych serów, np. parmezanu. Chianti i Montepulciano d'Abruzzo to wina do pizzy, makaronów z sosem pomidorowym i wędlin. Pinot Grigio, Vermentino i Trebbiano podawaj do ryb i owoców morza, Prosecco - jako aperitif, a Asti i Moscato - do deserów. Włoski wermut to podstawa koktajli, takich jak Negroni i Americano.

W jakiej temperaturze podawać wina włoskie?

Wino Temperatura
Prosecco, Asti 6-8°C
Białe (Pinot Grigio, Vermentino, Gavi) 8-10°C
Valpolicella, Chianti 14-16°C
Primitivo, Montepulciano, Ripasso 16-18°C
Amarone, Barolo, Brunello 17-18°C

Najczęstsze pytania

Które wino włoskie jest najlepsze?

To zależy od okazji. Na prezent wybierz Amarone, Barolo albo Brunello di Montalcino - to najbardziej prestiżowe wina Włoch. Na co dzień, do steków i grilla świetnie sprawdzi się Primitivo di Manduria, do pizzy - Chianti, a na toast - Prosecco. Jeśli dopiero poznajesz Włochy, zacznij od Ripasso - jest pełne jak Amarone, ale tańsze.

Co oznacza DOCG na włoskim winie?

To najwyższa klasa włoskich win - Denominazione di Origine Controllata e Garantita. Wino DOCG musi spełniać najostrzejsze zasady co do szczepów, wydajności i dojrzewania.

Czym różni się Primitivo od Montepulciano?

To dwa różne szczepy z różnych regionów. Primitivo z Apulii jest pełniejsze, dżemowe i mocniejsze, a Montepulciano z Abruzji - bardziej miękkie, z nutami śliwek i wiśni.

Czym różni się Prosecco od szampana?

Prosecco powstaje we Włoszech z Glera, a druga fermentacja odbywa się w zbiornikach - dlatego jest owocowe i tańsze. Szampan powstaje we Francji metodą tradycyjną, z drugą fermentacją w butelce.